Συνεχίζοντας σε αυτό τον ιστότοπο αποδέχεστε τη χρήση των cookies όπως αυτή περιγράφεται στην πολιτική των cookies.

 για Νewsletter    

Εκτύπωση

Μιλώντας στα παιδιά για την οικονομική κρίση. Της ψυχολόγου Μαρίνας Κόντζηλα

on .

oikonomikhkrish

Στην εποχή μας το κύριο θέμα συζήτησης είναι η οικονομική κρίση. Είναι γεγονός πως η οικονομική κρίση προκαλεί μεγάλη αβεβαιότητα, ανασφάλεια, φόβο και άγχος και δεν επηρεάζει μόνο τους ενήλικες αλλά και τα παιδιά.

Τα παιδιά επηρεάζονται σε μεγάλο βαθμό ψυχολογικά από την οικονομική κρίση είτε μέσω των αλλαγών που υφίσταται ο τρόπος ζωής τους και το βιοτικό επίπεδο της οικογένειας, είτε μέσω των αλλαγών στην ψυχική κατάσταση και συμπεριφορά των γονέων, είτε μέσω των στάσεων και πεποιθήσεων που προβάλλονται από τα Μ.Μ.Ε. και το ευρύτερο κοινωνικό σύνολο.

Δεν είναι εφικτό και θεμιτό να ακοπρύπτουμε από τα παιδιά την πραγματικότητα προκειμένου να τα προστατέψουμε και να τα απομονώσουμε από τις δυσκολίες και τα προβλήματα που συνεπάγεται η οικονομική κρίση. Δε γίνεται σε καμία περίπτωση να κλείσουμε τα παιδιά μέσα σε μια γυάλα για να μην έχουν επαφή με την εξωτερική πραγματικότητα. Άλλωστε ακόμη και αν το δικό τους οικογενειακό περιβάλλον παραμείνει αλώβητο από την οικονομική κρίση, τα παιδιά εισπράττουν το αρνητικό ψυχολογικό κλίμα και τον πανικό που αυτή τη στιγμή κυριαρχεί στη χώρα μας. Βλέπουν π.χ. καθημερινά στο σχολείο τους συμμαθητές τους να λιποθυμούν από τον υποσιτισμό. Τα παιδιά ως γνωστό διαθέτουν γόνιμη φαντασία και κατασκευάζουν πολλά τρομακτικά σενάρια με αποτέλεσμα στο μυαλό τους το πρόβλημα να διογκώνεται ακόμη περισσότερο.

Καθώς τα παιδιά βρίσκονται σε μια τρυφερή και αθώα ηλικία, όπου σταδιακά θα διαμορφώσουν την αντίληψή τους για τη ζωή, ως ενήλικες οφείλουμε να φροντίσουμε να τα καθησυχάσουμε και να τα κάνουμε να νιώσουν όσο πιο ασφαλή γίνεται, ώστε να θωρακίσουμε την ψυχική τους υγεία.

Οι γονείς θα πρέπει να μιλήσουν στο παιδί και να του εξηγήσουν τι συμβαίνει με απλές και κατανοητές λέξεις και με τρόπο που να αντιστοιχεί πάντα στη χρονολογική και νοητική του ηλικία. Απαντήστε λοιπόν ανοιχτά και ειλικρινά σε όλες τις ερωτήσεις και απορίες που θα σας εκφράσει το παιδί. Καλό θα είναι να αποφεύγουν τις υπερβολές και την καταστροφολογία γιατί έτσι το μόνο που μπορούν να πετύχουν είναι να ενισχύσουν το άγχος, το φόβο και την ανασφάλεια που νιώθουν τα παδιά. Όσο μικρότερα είναι τα παιδιά, τόσο πιο ευάλωτα είναι στη διαχείριση τραυματικών καταστάσεων. Καλό είναι λοιπόν να μη χρησιμοποιούν φοβικές εκφράσεις μπροστά στα παιδιά, όπως "χανόμαστε", "καταστρεφόμαστε", "βουλιάζουμε", "πιάσαμε πάτο", "θα πεθάνουμε της πείνας", "θα χάσουμε τα πάντα και θα μείνουμε στο δρόμο" κ.λπ.

Τα παιδιά νιώθουν επίσης ενοχή για κάτι που δεν τους αναλογεί. Όταν π.χ. σας βλέπουν προβληματισμένους, αγχωμένους ή στεναχωρημένους θεωρούν πως κάτι δεν έκαναν σωστά και πως αυτά ευθύνονται για την κατάστασή σας. Καλό είναι να αποφεύγετε να κάνετε αναλυτικές, φορτισμένες συναισθηματικά και λεπτομερείς συζητήσεις με το σύντροφό σας ή άλλους ενήλικες ενώπιον των παιδιών. Άλλωστε τα παιδιά δεν είναι εφικτό να κατανοήσουν οικονομικούς όρους, καθώς οι άγνωστες και μη κατανοητές λέξεις (όπως δείκτες, μετοχές, χρηματιστήριο, spreads, επιτόκια, δάνεια, κατασχέσεις κ.λπ.) ενδέχεται να προκαλέσουν μεγαλύτερη ανησυχία και σύγχυση.

Σίγουρα τα οικονομικά προβλήματα επιφέρουν σημαντικές αλλαγές στην καθημερινή ρουτίνα της οικογένειας, που μπορεί να επηρεάσουν την εκπαίδευση των παιδιών, τις δραστηριότητές τους, το διατροφικό τους πρόγραμμα και τον ύπνο τους. Οι γονείς ωστόσο είναι αυτοί που είναι σε θέση να καλλιεργήσουν στο παιδί ένα αίσθημα ασφάλειας ανεξάρτητα από την τροποποιημένη καθημερινότητα και τις έντονες αλλαγές που υφίσταται και βιώνει όλο το οικογενειακό σύστημα. Εξηγήστε και προετοιμάστε το παιδί για τις αλλαγές που ίσως είναι αναγκαίο να αντιμετωπίσει (π.χ. αλλαγή σχολείου, μια μετακόμιση σε μικρότερο σπίτι, η συγκατοίκηση με τη γιαγιά και τον παππού, η πώληση του αυτοκινήτου κ.ά.) προσθέτοντας πάντα θετικές λέξεις και μια νότα αισιοδοξίας. Τα παιδιά έχουν ανάγκη να νιώθουν πως οι γονείς είναι η ομπρέλα που πάντα θα τα προστατεύει στην καταιγίδα και πως έχουν τον έλεγχο της κατάστασης ότι και αν συμβαίνει.

Δείξτε στο παιδί καθημερινά πόσο το αγαπάτε με μια αγκαλιά. Όταν τα παιδιά νιώθουν ανασφάλεια, φόβο και άγχος επιζητούν μεγαλύτερη προσοχή και έχουν ανάγκη τη σωματική επαφή και τη γονεϊκή στοργή ακόμη περισσότερο.

Για να μεταδώσετε στο παιδί θετική ενέργεια και ένα πνεύμα αισιοδοξίας παρόλες τις δύσκολες καταστάσεις που καλείστε να αντιμετωπίσετε εξαιτίας της οικονομικής κρίσης, θα πρέπει να καλλιεργήσετε πρωτίστως εσείς για τον εαυτό σας τον αντίστοιχο τρόπο σκέψης, για να κατορθώσετε στη συνέχεια να τον εμφυσήσετε επιτυχώς και στα παδιά.

Βοηθήστε το παιδί να εκφράσει τα συναισθήματα που νιώθει από την κατάσταση που βιώνει. Με αφορμή τις οικονομικές δυσκολίες διδάξτε στα παιδιά να μην είναι σπάταλα, να μοιράζονται πράγματα και να βοηθούν τους άλλους στο βαθμό που μπορούν. Το αντίδοτο στην οικονομική κρίση είναι να διδάξουμε στα παιδιά την ανθρωπιά και την προσφορά βοήθειας στον πιο αδύναμο.

Τονίστε πως είναι σημαντικό να είναι κανείς ευχαριστημένος από τη ζωή και να εκτιμά όλα όσα έχει καθώς τίποτα δεν είναι δεδομένο.

Βοηθήστε τα να αναπτύξουν στρατηγικές αντιμετώπισης δύσκολων καταστάσεων που θα είναι απαραίτητες για τη μετέπειτα πορεία τους και την υγιή ψυχική τους εξέλιξη.

Βρείτε εναλλακτικούς τρόπους ψυχαγωγίας με χαμηλό ή μηδενικό κόστος όπως ένας περίπατος με όλη την οικογένεια στη φύση, ζωφραφική, ποδηλασία, επιτραπέζια παιγνίδια, μελέτη μέσω της δανειστικής βιβλιοθήκης κ.ά., που θα ενισχύσουν την επικοινωνία και θα σας φέρουν πιο κοντά με τα παιδιά.

Στα μεγαλύτερα παιδιά μπορείτε να δώσετε την ευκαιρία να αναλάβουν πρωτοβουλίες και να προτείνουν τρόπους για να μειώσετε τα οικογενειακά έξοδα και έτσι θα ενισχύσετε την αυτοεκτίμησή τους και θα ενδυναμώσετε τη σχέση σας.

Προστατέψτε τα παιδιά από την έκθεση στα Μ.Μ.Ε. και την καταστροφολογία και την παραπληροφόρηση που αναπαράγεται και ανακυκλώνεται μέσα από αυτά. 

Και μην ξεχνάτε πως ένα από τα θετικά στοιχεία της οικονομικής κρίσης είναι πως μας δίνει την ευκαιρία να αλλάξουμε νοοτροπία και συνήθειες και να δώσουμε έμφαση και προτεραιότητα σε σημαντικά πράγματα όπως είναι ο ποιοτικός χρόνος που περνάτε με τα παιδιά σας και η εξασφάλιση της συνασθηματικής τους σιγουριάς και της ψυχικής τους ισορροπίας. Πιο σημαντικό από την υλική ευημερία είναι για όλους τους γονείς το να βλέπουν το παιδί τους χαρούμενο και να περνούν κοντά του ποιοτικό χρόνο. 

Μαρίνα Κόντζηλα 
Συμβουλευτική Ψυχολόγος - Εκπαιδεύτρια Ομάδων Γονέων
Γραφείο: Φαρσάλων 10, Χαλάνδρι (δίπλα στο μετρό στάση "Χαλάνδρι")
Τηλέφωνα επικοινωνίας: 210-6005441 & 697-0084190
E-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
Facebook: Μαρίνα Κόντζηλα Ψυχολόγος

******

Διαβάστε προηγούμενα άρθρα της στο MyXalandri.gr:

Τα όρια στη συμπεριφορά των παιδιών
Σεξουαλική διαπαιδαγώγηση
Επικοινωνία και σχέσεις γονέων
Παιδικοί φόβοι
Παιδί και διαζύγιο
Παιδική βία - Επιθετικότητα εντός και εκτός του σχολείου
Τατουάζ - Τρύπημα δέρματος - Χρήση κινητών και διαδικτύου: Κώδικες επικοινωνίας στην εφηβεία
Σχολική άρνηση στην εφηβεία
Ομάδα συμβουλευτικής γονέων στο Χαλάνδρι από την ψυχολόγο Μαρίνα Κόντζηλα
Σωματική και σεξουαλική κακοποίηση παιδιών
Ο ρόλος της γιαγιάς και του παππού στη ζωή των παιδιών