Η προβολή του ντοκιμαντέρ «575 ημέρες στο 18 ΑΝΩ. Η φωτογραφία ως πράξη μνήμης και λύτρωσης», συμπαραγωγής Eteron, Ινστιτούτου για την Έρευνα και την Κοινωνική Αλλαγή και του ανεξάρτητου ενημερωτικού ιστότοπου The Untold, στο Κέντρο Νεότητας του Δήμου Χαλανδρίου, την Παρασκευή 12 Ιουνίου 2026, που καταγράφει τη διαδρομή απεξάρτησης του Noesis 575, καθήλωσε το κοινό και έγινε αφορμή για την πολύ γόνιμη συζήτηση που ακολούθησε.

Αναδείχθηκαν καίρια ζητήματα που σχετίζονται με το έργο του 18 ΑΝΩ και συνολικά των δημοσίων προγραμμάτων απεξάρτησης, τα οποία έχουν πληγεί σοβαρά από την τελευταία νομοθετική αλλαγή, αλλά και τη γενικότερη στρατηγική απαξίωσης των δημόσιων δομών ψυχικής υγείας.

Ο Γιάννης Χαροκόπος – Noesis 575*, πρωταγωνιστής του ντοκιμαντέρ, μίλησε στο κοινό για τον τρόπο που η φωτογραφία λειτούργησε για κείνον ως θεραπευτικό εργαλείο και μετέφερε ένα μήνυμα νίκης και αναγέννησης, σημειώνοντας μεταξύ άλλων: «Μπορούμε και έχουμε το δικαίωμα να προχωρήσουμε σε ένα καλύτερο μέλλον για όλους».

«Η τρυφερότητα απέναντι σε αυτές τις ιστορίες είναι η δύναμή μας» υποστήριξε από την πλευρά της η σκηνοθέτιδα Μαρία Γαλάτη, τονίζοντας ωστόσο ότι «το θέμα της απεξάρτησης είναι βαθιά πολιτικό» και ότι μέσα από το ντοκιμαντέρ αναδεικνύεται «η ανεπάρκεια του κράτους» σε θέματα απεξάρτησης.

Μια πλήρη εικόνα του πλαισίου που ίσχυε σε προγράμματα απεξάρτησης όπως το 18 ΑΝΩ αλλά και την σημερινή εικόνα απαξίωσης από το κράτος αυτών των δομών, παρουσίασαν αναλυτικά ο Δημήτρης Υφαντής, Δρ. Κοινωνιολογίας και η Αναστασία Βλαχογεωργάκη, κοινωνιολόγος, ψυχοθεραπεύτρια και πρώην στέλεχος του ΚΕΘΕΑ.

Ο κ. Υφαντής περιέγραψε τους βασικούς τρόπους που δούλευε το πρόγραμμα 18 ΑΝΩ, που στόχο είχαν κυρίως τη νοηματοδότηση στη ζωή του χρήστη, ως τον μοναδικό δρόμο προς την κάθαρση και τη λύτρωση. Τόνισε επίσης τη σημασία της τέχνης ως θεραπευτικού μέσου και εξέφρασε την πλήρη αντίθεσή του στην επιλογή του κράτους να διαλύσει τη λειτουργία ανάλογων προγραμμάτων. «Η εμπειρία του 18 ΑΝΩ είναι κοινωνική περιουσία και κανένας δεν μπορεί να την κατεδαφίζει στον βωμό της οικονομίας της υγείας», είπε χαρακτηριστικά.

Ανάλογη εμπειρία από τα «στεγνά» προγράμματα απεξάρτησης μοιράστηκε με το κοινό η κ. Αναστασία Βλαχογεωργάκη, σημειώνοντας μεταξύ άλλων ότι μέσα σε αυτά ο θεραπευόμενος γίνεται ενεργός πρωταγωνιστής της θεραπείας του, με μια διαδικασία που αλλάζει όχι μόνο τον ίδιο αλλά και τον θεραπευτή.

Για το νέο δυσμενές θεσμικό πλαίσιο και τη δημιουργία του ΕΟΠΑΕ (Εθνικός Οργανισμός Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων) δήλωσε ρητά ότι θα πρέπει να υπερασπιστούμε την κουλτούρα ενδυνάμωσης αντίστοιχων προγραμμάτων. «Όλα αυτά που μεθοδεύει το κράτος καταστρέφουν αυτά τα προγράμματα. Οι νεοφιλελεύθερες πολιτικές εξαφανίζουν ιστορίες νίκης και περηφάνιας, όπως αυτή του Γιάννη στο ντοκιμαντέρ που παρακολουθήσαμε. Επιδιώκουν να μιλάμε μόνο για ιστορίες ήττας και αυτό δεν πρέπει να το επιτρέψουμε», σημείωσε, μεταξύ άλλων, η κ. Βλαχογεωργάκη.

Το ντοκιμαντέρ

Η αφήγηση του ντοκιμαντέρ δομείται σε έξι κομβικούς σταθμούς, από την «Ημέρα 0» της απόφασης έως την «Ημέρα 575» της ολοκλήρωσης του προγράμματος του 18 ΑΝΩ. Η φωτογραφία αποτελεί τον κεντρικό άξονά της που λειτούργησε για εκείνον ως θεραπευτικό εργαλείο. Τα δικά του φωτογραφικά έργα γίνονται κινηματογραφικά πλάνα που τον ακολουθούν στον αστικό χώρο, αναδεικνύοντας την εσωτερική του μεταμόρφωση: από τη σιωπή και τη σκιά, στη συνειδητή παρατήρηση και τελικά στη λύτρωση.

Ταυτότητα

Σκηνοθεσία: Μαρία Γαλατή
Αρχισυνταξία: Μαρία Κεφαλά
Σενάριο - κείμενα - φωτογραφίες: Γιάννης Χαροκόπος (https://www.instagram.com/giannis._ch/)
Δημοσιογραφική επιμέλεια: Μαρία Ράντου
Πρωτότυπη μουσική: Social Waste (Official)
Πρόσθετο μουσικό θέμα: Dimitris Papavomvolakis
Mixing - Mastering: Panagiotis Simopoulos
Μοντάζ: Vassilis Lolos
Κάμερα: Μαρία Γαλάτη, Γιαννάκης Χατζηγεωργίου
Παραγωγή: Eteron / συμπαραγωγή: The Untold
Project coordinator Eteron: Maria Louka
Υπεύθυνος Επικοινωνίας Eteron: Βασίλης Πανάγου
Γραφιστική ταυτότητα: Χαρά Μπαλάκα

«Η φωτογραφία ως πράξη μνήμης και λύτρωσης»

Η προβολή του ντοκιμαντέρ πλαισιώθηκε με την έκθεση φωτογραφίας του Γιάννη Χαροκόπου, με τίτλο «Η φωτογραφία ως πράξη μνήμης και λύτρωσης» που προσέλκυσε το ενδιαφέρον των επισκεπτών, χάρη στην εσωτερικότητα της ματιάς του δημιουργού.

Το ντοκιμαντέρ και την συζήτηση που ακολούθησε, την οποία συντόνισε η δημοσιογράφος Μαρία Κεφαλά, παρακολούθησαν, μεταξύ άλλων, οι αντιδήμαρχοι Χριστίνα Μαχαίρα, Ευθύμιος Κουράσης και Έλενα Χριστούλη, οι δημοτικοί σύμβουλοι Δημήτρης Χριστουλάκης και Λευτέρης Παντελιδάκης και μέλη της δημοσιογραφικής ομάδας του The Untold.